Okul Öncesi Özel Eğitim

Yaşamımızın ilk yılları, büyüme ve gelişmenin en hızlı olduğu yıllardır. Özellikle ilk altı yıl içinde, kilo artışı, boy uzaması ve bedene ait tüm bölümlerde en büyük artış yaşanırken, bu büyüme ile birlikte gelişme de en yüksek düzeydedir. Zihinsel, iletişim, sosyal duygusal, büyük ve küçük motor beceri gelişimleri ve dil gelişimi alanları her an gelişmektedir. Normal gelişen çocuk, anne ve babasını, kardeşlerini, yakın çevresindeki bireyleri ve bu kişilerin yaptığı becerileri, olaylar karşısında verdikleri tepkileri izleyip model alarak yeni bilgilere, becerilere, hayata dair davranış repertuarlarına kavuşur. Böylece, bir çok kavram ve beceriyi, hiçbir öğretime gerek olmadan öğrenir.

Oysa gelişiminde yetersizlikler yaşayan çocuklar, bu kavram ve becerileri öğrenirken, kendi düzeyine uygun olarak hazırlanmış programa, kullanılan etkili materyallere ve öğretim tekniklerine gereksinim duyar.

0 – 6 yaş arasındaki gelişimsel gecikme riski olan ya da gelişim geriliği olan ya da tanılanmış özel gereksinimli çocuklara ve ailelerine, bu dönem için uzmanlaşmış kişiler tarafından destek özel eğitim hizmetleri verilmelidir.

Bu hizmetler; çocuğun eksik ya da yetersiz olduğu alanlar değil, tüm alanlardaki gelişimlerini desteklemeli, ailenin ve çocuğun gelecekteki yaşam kalitesini yükselterek, çocuğun ilerde “bağımsız” bir birey olabilmesini sağlayıcı nitelikte olmalıdır.

Yetersizlikten etkilenen çocuğa sahip olma, anne veya babada veya her ikisinde de bazı duygusal problemlere yol açabilir. Aile bireylerinin hem bu duygularla baş edebilmesi hem de çocuğuna yararı oldukça ilerlemeleri görebilmesi, çocuğun kabulünü gerçekleştirecektir.

Okulöncesi dönemde evde ya da kurumda verilecek özel eğitim hizmetleri, uzman kişiler tarafından ve olabildiğince erken dönemde verilmeye başlandığında; özel gereksinimi olan bu çocukların tüm gelişim alanları ilerleyecek, okul yaşına geldiğinde normal yaşıtlarıyla aynı okulda, aynı sınıfta öğrenim görecek, uygun ve doğru şekilde konuşabilecek ve kendini okulda, parkta, toplumda ifade edebilme yeterliliğine, kısacası büyüdüğünde kendi ihtiyaçlarını karşılayabilen ve bağımsız yaşayabilme yeterliliğine sahip bir birey olacaktır.

Tüm bu nedenlerle; risk altında olan ( soysal ve ekonomik yoksunluk, çocuğun ihmal ve istismar edilmesi, yetersiz beslenme, doğum öncesi ve sırasında ortaya çıkan travmalar vb. biyolojik etmenler), fiziksel, bilişsel, sosyal, iletişimsel ve özbakım gibi alanlarda gelişimsel geriliği olan, görme, işitme, beden ve zihinsel yetersizliği olan çocuklar, durumlarının belirlenmesinin hemen ardından, hiç zaman kaybetmeden özel eğitim veren kurumlara başvurmalı ve uygun eğitim imkanlarından hemen yararlanmaya başlamalıdır.

Pınar Kozanoğlu
Özel Eğitim Uzmanı